Muzułmański strój Europejczykom może wydawać się mocno ograniczony. Bo niby cóż specyficznego może być w zwykłym "kawałku materiału", który zakrywa niemal całą twarz i głowę? Otóż w kręgu kultury islamskiej ten "kawałek materiału" jest bardzo ważnym elementem kobiecego stroju. Co więcej, choć dla przedstawicieli kultury zachodu jest on jednakowy i nie wyróżnia się niczym specjalnym, dla muzułmańskich przedstawicielek ma on kilka odmian.
Tradycyjnie okryte ciało
Tradycyjnym strojem muzułmańskich kobiet, ale także i mężczyzn jest szata zwana galabija (z arab. dżallabijja). Jest to sukienka z długimi rękawami, która nieco przypomina europejskie damskie koszule nocne. Musi być wykonana z gęstego i nieprzezroczystego materiału. Często ma wycięty dekolt, wcięcie w talii lub zwężenie przy nodze. Galabija traktowana jest raczej jako strój domowy. Mężczyźni zazwyczaj noszą galabiję w kolorze białym, który doskonale odbija promienie słoneczne. Kobiety wybierają natomiast wersje bardziej kolorowe, niekiedy bogato ozdobione haftami i cekinami. W Egipcie, Maroku i Tunezji galabija jest popularnym strojem wyjściowym wśród kobiet starszego pokolenia.
Młodsze jako codzienny ubiór wyjściowy wybierają abayę, czyli rodzaj długiej sukni - płaszcza bez wszytych rękawów, która zakrywa całe ciało i jest na tyle luźna, by nie podkreślać talii. Tradycyjne abaye są najczęściej koloru czarnego lub ciemnobrązowego. W zależności od kraju można jednak spotkać bardzo kolorowe, często wzorzyste, ozdabiane złotymi lub srebrnymi haftami suknie.
Twarz za zasłoną - przykaz czy wolny wybór?
Skąd w muzułmańskim świecie kobiecej mody wziął się pomysł na zasłanianie głowy i twarzy? Powszechny pogląd głosi, że wszystkiemu winny jest Islam i Koran, który nakazuje kobietom taki, a nie inny strój. I w tym miejscu rodzą się pewne wątpliwości i niejasności, gdyż tak naprawdę źródła religijne, a zwłaszcza Koran w jasny sposób nie nakazują kobiecie noszenia zasłony na twarzy, lecz wymagają od niej jedynie skromnego i schludnego stroju.
Z drugiej strony podają, żeby kobiety zasłaniały swoje piersi i szczelnie zakrywały się okryciami, aby ukryć swoje ozdoby. Jedną z takich rzeczy, które w muzułmańskim świecie zdobi kobietę, są jej włosy, które stanowią intymną rzecz na równi z łonem. Dlatego też w islamskim świecie wymaga się, aby kobieta zakrywała przed wścibskimi oczami to, co ma pozostać tajemnicą jedynie dla jej męża.
Zwyczaj zasłaniania nie tylko włosów, ale i całej twarzy to przejaw muzułmańskiej skromności kobiet i zwyczaj szanowania tradycji oraz kultury, w której się wychowały. Jeżeli kobieta pragnie pozostać anonimowa i pokazywać swoje piękno jedynie mężowi ma do tego prawo, choć nakaz zakrywania twarzy nie wynika bezpośrednio z Koranu.
Muzułmańskie nakrycia głowy
Nakrycia głowy noszone na co dzień przez muzułmańskie kobiety zależą przede wszystkim od uwarunkowań kulturowych.
Szajla (shayla) – to do długi szalik, który mocuje się na głowie (można przypiąć go spinką) i na ramionach. Dłuższy koniec przykrywa dekolt i swobodnie opada na plecach. Noszenie szajli dopuszcza nieznaczne odsłonięcie włosów np. na czole.
Hidżab - czyli dosłownie zasłona. Choć pierwotnie określenia tego używano do oznaczenia muzułmańskiego, skromnego stylu ubierania się, dziś stosuje się je do nazwania kwadratowej chusty, która zakrywa całe włosy, uszy i szyję, ale pozostawia odsłoniętą twarz. Jest szeroko rozpowszechnioną formą nakryć głowy w świecie arabskim.
Al-Amira - to dwie chusty, z których jedna szczelnie okrywa włosy i uszy, ale odsłania resztę twarzy, a druga zakrywa ramiona.
Chimar - to duża chusta, która nie zakrywa twarzy, lecz osłania włosy, szyję oraz klatkę piersiową. Jej tył sięga okolic tali. Jest popularnym nakryciem głowy kobiet, które modlą się lub udają na pielgrzymkę do Mekki.
Czador - to nakrycie charakterystyczne dla irańskich i afgańskich kobiet. Jest to półkolista, czarna peleryna, która oplata całe ciało kobiety – od stóp do głów, delikatnie odsłaniając jej twarz. Poły czadory przytrzymuje się zazwyczaj jedną dłonią.
Nikab - to pełna chusta, która okrywa całą głowę i twarz z wyjątkiem oczu. W zależności od jej wersji może zostać owinięta dookoła głowy i lekko odsłaniać czoło oraz uwidaczniać oczy (nikab połowiczny) lub stanowić rodzaj zasłony szczelnie przykrywającej kobiecą głową z wyciętymi otworkami na oczy (nikab całkowity).
Burka - jest rodzajem pełnego stroju, który zakrywa całe kobiece ciało, ale podobnie jak nikab zostawia prostokątny otwór na oczy, z tą różnicą, że jest on zazwyczaj zakryty siatką, która umożliwia widzenie.
Modest fashion - nowoczesna odsłona tradycji
Choć muzułmańska moda bywa kojarzona głównie z obowiązkiem zakrywania ciała, współczesne kobiety wyznające islam udowadniają, że skromność nie musi oznaczać rezygnacji ze stylu. Z połączenia tradycyjnych zasad ubioru z nowoczesną estetyką wyłonił się globalny trend określany jako modest fashion - czyli moda skromna, ale kreatywna, wyrazista i silnie zindywidualizowana. To styl, który coraz częściej pojawia się nie tylko na ulicach Dubaju, Stambułu czy Kuala Lumpur, ale też na wybiegach i profilach influencerek z całego świata. W nurcie modest fashion nie chodzi wyłącznie o zakrycie - chodzi o świadomy wybór. To moda oparta na dłuższych fasonach, warstwowości, stonowanej kolorystyce lub przeciwnie - odważnych barwach i wzorach, ale zawsze z zachowaniem zasad skromności. Długie tuniki, szerokie spodnie typu palazzo, kimona, oversize'owe marynarki, zwiewne abaye czy plisowane spódnice maxi to elementy budujące nowoczesny muzułmański look. Kobiety często zestawiają je z chustą wiązaną w stylu turban, stylowymi sneakersami lub eleganckimi balerinami, i dodatkami, które nadają charakteru całej stylizacji.
Rynek modest fashion rozwija się w zawrotnym tempie. W samym tylko świecie arabskim czy azjatyckim pojawiły się setki marek dedykowanych wyłącznie kobietom preferującym skromny styl - jak Haute Hijab, Modanisa, Aab, Inayah czy Aywa London. Duzi projektanci również nie pozostają obojętni, np. Dolce & Gabbana stworzyło kolekcję luksusowych abaji i chust, H&M i Uniqlo wypuściły linie ubrań we współpracy z muzułmańskimi projektantkami, a marki sportowe jak Nike czy Adidas wprowadziły na rynek sportowe hidżaby. Modest fashion to jednak coś więcej niż trend - to kulturowy głos kobiet, które łączą w jednym stroju nowoczesność, tożsamość, duchowość i estetykę. To forma wyrażenia siebie, która nie potrzebuje odkrywania ciała, by zwracać uwagę. Skromność staje się tu nie ograniczeniem, lecz formą wolności, która pozwala kobiecie wyglądać stylowo, będąc jednocześnie sobą.
Muzułmańska moda wieczorowa
Moda wieczorowa w świecie kobiet praktykujących islam łączy zasady skromności z wyrafinowanym gustem i ogromną kreatywnością. Choć ciało pozostaje zakryte, forma, tkanina i detal odgrywają tu kluczową rolę. Wieczorowe abaye często przyjmują postać długich, płynących sukien z luksusowych tkanin takich jak satyna, szyfon, aksamit czy jedwab - w kolorach głębokiej czerni, szmaragdu, butelkowej zieleni, burgundu i złota. Charakterystyczne są bogate zdobienia, jak złote hafty, koraliki, cyrkonie czy dekoracyjne mankiety. Popularne są również abaye z ręcznie naszywanymi aplikacjami - kwiatowymi lub geometrycznymi - często inspirowanymi lokalnym dziedzictwem (np. perskimi lub maghrebskimi motywami). Stylizacja wieczorowa to nie tylko sama abaya - uzupełnieniem są efektowne chusty: jedwabne hijaby, zdobione broszkami lub biżuteryjnymi spineczkami, a także rękawiczki, torebki w stylu kuferek i delikatna, ale wyraźna biżuteria (np. kolczyki-klipsy lub pierścionki na łańcuszku).
Na śluby, Eid al-Fitr czy rodzinne uroczystości muzułmanki nierzadko wybierają również stylizacje "zachodnie" - długie wieczorowe suknie, które zostały dopasowane do zasad skromności poprzez długie rękawy, stójkowe kołnierze czy dołożenie warstwowej narzutki. Elegancja w wydaniu modest fashion nie polega na eksponowaniu ciała, lecz na klasie, dopracowaniu i obecności detalu, który przyciąga spojrzenie bez odsłaniania. To właśnie ta powściągliwa estetyka czyni ten styl wyjątkowym.
Modest fitness & moda sportowa
Aktywność fizyczna to coraz ważniejszy element życia wielu muzułmanek - dlatego na rynku pojawiła się bogata oferta odzieży sportowej, która łączy funkcjonalność z wymogami skromnego ubioru. Standardem stały się legginsy zakładane pod dłuższe tuniki sportowe, a także oddychające topy z długim rękawem i zakrytym dekoltem. Wiele marek oferuje komplety, które zapewniają pełne zakrycie przy jednoczesnym zachowaniu pełnego komfortu i elastyczności. Materiały są lekkie, szybkoschnące i bezpieczne dla skóry - często wyposażone w filtr UV.
Największą rewolucją w tej dziedzinie było wprowadzenie sportowych hijabów - np. "Nike Pro Hijab" czy modeli od Capsters i Under Armour. Takie nakrycia głowy są zaprojektowane z myślą o ruchu: nie zsuwają się, nie ograniczają widoczności i skutecznie odprowadzają pot. Umożliwiają uprawianie takich sportów jak bieganie, joga, taniec, siłownia, a nawet sporty drużynowe. Marki takie jak Modanisa, Lyra Swim i Speedo oferują szeroki wybór fasonów, od bardzo minimalistycznych po wyraziste, nowoczesne wzory. Kobiety, które nie chcą rezygnować ze sportu ani z zasad swojej wiary, mogą dziś korzystać z pełnowartościowej, profesjonalnej odzieży sportowej - dzięki której mogą realizować swoje cele aktywnie, zdrowo i bez kompromisów.
Burkini, czyli moda plażowa
Jeszcze dwie dekady temu muzułmańska kobieta na plaży była zmuszona wybierać między rezygnacją z kąpieli a kompromisem ze swoimi zasadami. Przełom nastąpił w 2008 roku, kiedy na rynku zadebiutowało burkini - innowacyjny strój plażowy, który umożliwił kobietom praktykującym islam korzystanie z uroków plaż i basenów w zgodzie z własnymi przekonaniami. Za projektem burkini stoi Aheda Zanetti, libańskiego pochodzenia projektantka mieszkająca w Australii, która odpowiedziała na potrzeby tysięcy kobiet szukających kompromisu między komfortem a tradycją. Burkini to połączenie funkcjonalności stroju kąpielowego z zasadami modest fashion - zakrywa całe ciało z wyjątkiem twarzy, dłoni i stóp. Wykonane jest z lekkich, elastycznych i szybkoschnących tkanin, które nie chłoną wody i nie krępują ruchów. Większość modeli szyta jest z wysokiej jakości poliestru z domieszką elastanu, co zapewnia ochronę przed promieniowaniem UV i chlorowaną wodą - dzięki czemu burkini sprawdza się zarówno w morzu, jak i na basenie. Nowoczesne modele często posiadają elementy antypoślizgowe, a także siateczkowe panele wentylacyjne.
Wbrew stereotypom, burkini wcale nie musi być nudne czy jednolite. Dzisiejsze projekty zachwycają krojem, printami, fasonami i detalami - od geometrycznych wzorów, przez etniczne hafty, aż po luksusowe kolekcje z satynowym wykończeniem. Popularne są również zestawy w stonowanych kolorach - granacie, oliwkowej zieleni, beżu, z ozdobnymi rękawami lub delikatnymi plisami na biodrach. Pojawiają się także komplety z chustą wiązaną jak turban lub zintegrowanym kapturem. Burkini stało się nie tylko odpowiedzią na potrzeby religijne, ale również symbolem prawa do wyboru i dostępu do przestrzeni publicznej bez rezygnowania z tożsamości. Mimo kontrowersji, jakie wzbudzało m.in. we Francji czy we Włoszech, dziś ten strój stał się trwałym elementem mody plażowej. Coraz częściej sięgają po niego także kobiety niekoniecznie ze względów religijnych, ale po prostu szukające większej osłony przeciwsłonecznej lub komfortu psychicznego.
Burkini pokazuje, że moda i funkcjonalność mogą iść w parze z szacunkiem dla tradycji. A kobieca obecność na plaży nie musi być ograniczana przez jedno, uniwersalne wyobrażenie o tym, jak powinna wyglądać. Bo choć w burkini trudno o idealną opaleniznę - to radość z pływania i przebywania z innymi może być jeszcze większa.
Styl muzułmanki w podróży
Podróżujące muzułmanki nie tylko dostosowują swój ubiór do zasad modest fashion, ale robią to z ogromną dbałością o komfort, funkcjonalność i estetykę. Styl w drodze opiera się na tzw. warstwowej modzie - czyli zestawianiu tunik, lekkich płaszczy, długich kamizelek i otwartych abaji z elastycznymi spodniami, legginsami lub spódnicami maxi. Podstawą są tkaniny oddychające, nie gniecące się i neutralne kolorystycznie - najczęściej biele, beże, brązy i odcienie khaki. Hidżaby podróżne to zazwyczaj modele z wiskozy, dzianiny lub muślinu - łatwe do ułożenia, lekkie, a zarazem nieprześwitujące. Popularne są też chusty "instant" - gotowe do założenia bez upinania, co oszczędza czas i pozwala zachować schludny wygląd nawet podczas długiej podróży. Zamiast torebek - funkcjonalne plecaki lub torby typu shopper z zamykanym środkiem i przegrodami. W stylizacjach podróżnych ważne są również wygodne buty: sneakersy, slip-on'y, klapki z zabudowaną piętą. Ważną częścią ubioru muzułmanki w podróży jest adaptacja do lokalnych zwyczajów - dlatego wiele kobiet nosi przy sobie cienką narzutkę lub chustę rezerwową, którą można łatwo dołożyć w przestrzeniach bardziej konserwatywnych (np. w meczecie, wiosce czy podczas pielgrzymki). Styl podróżniczy to zatem połączenie praktyczności, estetyki i szacunku - zarówno wobec siebie, jak i wobec otoczenia, przez które się przechodzi.
Jako ciekawostkę można dodać, że kobiety z krajów muzułmańskich także mają wybór, jeśli chodzi o zakupy, nawet tak mogłoby się wydawać mało atrakcyjnych i konserwatywnych strojów jak czadory, hidżaby itp. Coraz częściej znani, ekskluzywni projektanci sięgają po tworzenie kolekcji ubrań dedykowanych właśnie kobietom z krajów muzułmańskich.
Komentarze